Zatrudnianie radnych miejskich w spółkach należących do gminy lub podległych samorządowi pozostaje formalnie dopuszczalne – pod warunkiem że radny nie zasiada w radzie nadzorczej ani nie pełni funkcji kierownika gminnej jednostki organizacyjnej oraz jego zastępcy. Legalność takiego rozwiązania nie oznacza jednak braku wątpliwości. W debacie publicznej od lat powraca pytanie, czy sytuacja, w której osoba mająca kontrolować działania władz samorządowych jednocześnie otrzymuje wynagrodzenie w podmiotach od tych władz zależnych, nie rodzi poważnego konfliktu interesów.

Wątpliwości dotyczą także możliwych nacisków politycznych. Krytycy wskazują, że decyzje o zatrudnieniu lub awansie w spółkach komunalnych mogą być postrzegane jako motywowane lojalnością polityczną, a nie kompetencjami. Nawet jeśli w konkretnych przypadkach tak nie jest, sama możliwość takiej interpretacji podważa przejrzystość życia publicznego.

Kluczowe znaczenie ma również społeczna percepcja tych praktyk. Zaufanie do samorządu opiera się nie tylko na przestrzeganiu prawa, lecz także na przekonaniu, że osoby pełniące funkcje publiczne działają bez uprzywilejowania i w sposób całkowicie bezstronny. Dlatego coraz częściej pojawiają się postulaty wprowadzenia wyraźniejszych standardów antykorupcyjnych, przejrzystych procedur zatrudniania oraz ograniczeń w łączeniu mandatu radnego z pracą w spółkach komunalnych. Stawką w tej dyskusji jest bowiem nie tylko zgodność z przepisami, ale przede wszystkim wiarygodność instytucji publicznych i zaufanie obywateli.

Celem serwisu jest zbieranie i weryfikowanie informacji o przypadkach zatrudniania radnych gminnych w podmiotach należących do gminy lub przez nią kontrolowanych. Dane prezentowane są na mapie Polski, aby pokazać skalę zjawiska i stworzyć podstawę do rzetelnej debaty publicznej o standardach przejrzystości w samorządzie.

Serwis ma charakter pilotażowy. W tej wersji koncentrujemy się wyłącznie na jednym typie sytuacji – zatrudnieniu radnych w jednostkach zależnych od tej samej gminy, w której sprawują mandat. Nie analizujemy obecnie innych możliwych powiązań, takich jak praca radnych w jednostkach innych samorządów (tzw. „Erasmus samorządowy”) ani innych, bardziej złożonych form zależności. Nie chodzi nam też o ocenianie konkretnych osób, lecz o pokazanie zjawiska o charakterze systemowym. W przyszłości nie wykluczamy rozwinięcia serwisu i objęcia nim także innych form powiązań między osobami pełniącymi funkcje publiczne a instytucjami zależnymi od samorządów.

Zgłoszenia można przekazywać wyłącznie za pomocą formularza dostępnego w serwisie. Każde z nich weryfikujemy poprzez wnioski o udostępnienie informacji publicznej kierowane do właściwych instytucji.

———————————

Serwis kazdymusigdziespracowac.pl jest prowadzony przez Sieć Obywatelską Watchdog Polska. Gromadzi informacje o przypadkach zatrudnienia radnych gminnych w spółkach komunalnych i innych podmiotach zależnych od gmin. Jego celem jest zwiększenie przejrzystości życia publicznego i umożliwienie mieszkańcom łatwego sprawdzenia takich powiązań w ich gminie, powiecie czy województwie.